Print

1990 წ. 20 დეკემბერი

„ჯერ ვნახოთ…“ უპასუხა ზვიად გამსახურდიამ კითხვას,

კვლავ საბჭოთა იქნება თუ არა აფხაზეთი

- რაიმე კონტაქტები თუ გქონიათ სსრკ პრეზიდენტთან?

- დიახ, ეპიზოდურად. იყო ტელეფონით საუბრები, გზავნილებათა ურთიერთგაცვლა. დინჯად, მშვიდად ვსაუბრობდით, მაგრამ გარკვეული უთნხმოება გვქონდა ზოგიერთ საკითხებზე. ამჟამად სასურველად არ მიმაჩნია ამაზე ლაპარაკი.

- სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა IV ყრილობაზე, რომლის მუშობაშიც სახალხო დეპუტატებიც მონაწილეობდნე, მეთვალყურედ გაიგზავნენ აგრეთვე თქვენი პირველი მოადგილე და საგარეო ურთიერთობის კომისიის თავმჯდომარე. როგორ გამოხატავდით საკავშირო ყრილობაზე საქართველოს ამ ორმაგ მონაწილეობას?

- საქართველოს სსრ აღარ არსებობს. მისი სახალხო დეპუტატები ჯერ კიდევ არიან სსრკ უზენაესი საბჭოს შემადგენლობაში, მაგრამ ისინი ჩვენს წარმომადგენლებად არ მიგვაჩნია. რაც შეეხება იმას, რომ საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესმა საბჭომ ყრილობაზე მეთვალყურეებად გაგზავნა ორი ჩვენი წარმომადგენელი, ისინი მხოლოდ იმ შემთხვევაში იტყვიან სიტყვას, თუ ყრილობაზე ვინმემ დაამახინჯა ჩვენი პოზიცია მთელ რიგ საკითხებში.

- საქართველომ წინათ ორმხრივი ხელშეკრულებები დადო ესტონეთთან და უკრაინასთან. ხომ არ აპირებთ უახლოეს ხანში ასეთივე ხელშეკრულება დადოთ რუსეთის სფს რესპუბლიკასთან?

- სულ მალე - დეკემბრის მიწურულს ან იანვრის დამდეგს - განზრახულია საქართველოში ბორის ელცინის ჩამოსვლა. ჩვენს წარმომადგენლებს უკვე ჰქონდათ მასთან კონტაქტი და დათანხმდა. მე მგონია, რუსეთთან მოვახერხებთ თანამშრომლობის ხელშეკრულების დადებას.

- როგორც კი აგირჩიეს საქართველოს უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ, მაშინვე განაცხადეთ, რესპუბლიკაში ავტონომიები დარჩებაო, მაგრამ თქვენს წინანდელ დეკლარაციებს აშკარად ეწინააღმდეგება რესპუბლიკის პარლამენტის გადაწყვეტილება სამხრეთ ოსეთის ავტონომიის გაუქმების თაობაზე...

- ოსმა სეპარატისტებმა სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებელი საბჭოთა რესპუბლიკა გამოაცხადეს და კონსტიტუციის საწინააღმდეგო არჩევნები მოაწყვეს. ამიტომ დავაჩქარეთ სამხრეთ ოსეთის ლიკვიდაცია, თუმცა თავდაპირველად ამას არ ვაპირებდით. მაგრამ ოსებმა თავიანთი მოქმედებით გადაგვადგმევინეს ეს ნაბიჯი.

- რა პოზიციას ადგახართ აფხაზეთის მიმართ?

- ამ შემთხვევაში არ შეიძლება ლაპარაკი ავტონომიის გაუქმებაზე, რადგან აფხაზეთიც საქართველოს აბორიგენული მოსახლეობაა.

- მაგრამ თუ აფხაზეთი მოინდომებს დარჩეს საბჭოთა რესპუბლიკად?

- ჯერ ვნახოთ. მაშინ შეიძლება ახლანდელი ავტონომიის ფორმები გადაისინჯოს, მაგრამ სრული ლიკვიდაცია, ჩემი აზრით, შეუძლებელია.

- უახლოესი ხანისთვის რომელი კანონების პროექტებს ამზადებთ?

- საკანონმდებლო აქტებს მოქალაქეობრიობაზე, მაგალითად, და კიდევ პრეფექტურაზე. რაც შეეხება მოქალაქეობრიობის კანონის პროექტს, აქ, რა თქმა უნდა, ისეთივე შეზღუდვები იქნება, როგორიც ყველა ცივილიზებულ ქვეყანაშია, კერძოდ, იქნება ბინადრობის ცენზიც. მოქალაქეობრიობას ნამდვილად მხოლოდ ის მცხოვრებნი მიიღებენ, ეროვნების მიუხედავად, რომლებიც საქართველოში ანექსიამდე ცხოვრობდნენ.

- 1921 წლის ანექსიას გულისხმობთ?

- ეს საკითხი ჯერ არ დამიზუსტებია, მაგრამ შეიძლება 1801 წელიც კი მივიღოთ. ჩვენ გვინდა განვსაზღვროთ საქართველოს კანონიერი და უკანონო მოსახლეობა.

- თქვენ ცნობილი იყავით, როგორც ადამიანის უფლებათა დაცველი. დიდი ხნის მანძილზე, ჯერ კიდევ წინა ხელისუფალთა მიმართ ოპოზიციაში ყოფნის დროს, საქართველოს ჰელსინკის კავშირს მეთაურობდით. ის, რასაც ახლა ამბობთ, ადამიანის უფლებათა დარღვევად არ ჩაითვლება?

- მაშინ ყველა დემოკრატიული ქვეყანა ადამიანის უფლებათა დამრღვევად უნდა გამოვაცხადოთ, რადგან მათთანაც არსებობს შეზღუდვები ბინადრობის ცენზის მიხედვით.

- მაგრამ ეს შეზღუდვები სულ რამდენიმე წლით განისაზღვრება.

- ჩვენნაირი მცირერიცხოვანი ერი, თანაც ასეთ უბედურებაში ჩავარდნილი, ისეთ ცენზებს ვერ დაეთანხმება, როგორიც დიდ სახელმწიფოებშია შემოღებული, ჩვენ თავდაცვის მექანიზმი გვჭირდება.

გაზ. „კომსომოლსკაია პრავდა“, 20 დეკემბერი 1990 წ.“

[გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“|№13, გვ. 1; 21 დეკემბერი, 1990 წ.].